{"id":620,"date":"2023-07-22T07:07:23","date_gmt":"2023-07-22T07:07:23","guid":{"rendered":"https:\/\/chemuza.org\/tr\/c6h6-benzen\/"},"modified":"2023-07-22T07:07:23","modified_gmt":"2023-07-22T07:07:23","slug":"c6h6-benzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chemuza.org\/tr\/c6h6-benzen\/","title":{"rendered":"C6h6 – benzen, 71-43-2"},"content":{"rendered":"

Benzen veya C6H6, tatl\u0131 bir kokuya sahip, renksiz, olduk\u00e7a yan\u0131c\u0131 bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Plastik, sentetik elyaf, kau\u00e7uk, b\u00f6cek ilac\u0131 ve di\u011fer kimyasallar\u0131n \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r. Bilinen bir kanserojendir ve sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n
IUPAC’\u0131n ad\u0131<\/td>\n Benzen<\/td>\n<\/tr>\n
Molek\u00fcler form\u00fcl<\/td>\n C6H6<\/td>\n<\/tr>\n
CAS numaras\u0131<\/td>\n 71-43-2<\/td>\n<\/tr>\n
E\u015f anlaml\u0131<\/td>\n Benzol, Fenen, Annulene, Sikloheksatrien vb.<\/td>\n<\/tr>\n
InChI<\/td>\n InChI=1S\/C6H6\/c1-2-4-6-5-3-1\/h1-6H<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Benzenin \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\n

Benzenin molar k\u00fctlesi<\/h3>\n

Benzenin molar k\u00fctlesi 78,11 g\/mol’d\u00fcr. Alt\u0131 karbon atomu ve alt\u0131 hidrojen atomundan olu\u015fan siklik bir organik bile\u015fiktir. Benzenin molar k\u00fctlesi, onu olu\u015fturan atomlar\u0131n atomik k\u00fctlelerinin eklenmesiyle hesaplan\u0131r; bunlar karbon i\u00e7in 12,01 g\/mol ve hidrojen i\u00e7in 1,01 g\/mol’d\u00fcr. Benzen, kimya end\u00fcstrisinde bir\u00e7ok \u00f6nemli bile\u015fi\u011fin \u00fcretiminde hammadde olarak yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Benzenin molar k\u00fctlesi, reaksiyonlar ve di\u011fer uygulamalar i\u00e7in gereken bile\u015fik miktar\u0131n\u0131n belirlenmesinde \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Benzen form\u00fcl\u00fc<\/h3>\n

Benzenin kimyasal form\u00fcl\u00fc C6H6’d\u0131r. Bu form\u00fcl, molek\u00fclde bulunan atomlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve t\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil eder. Benzenin form\u00fcl\u00fc, fiziksel ve kimyasal \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra kimyasal reaksiyonlardaki reaktivitesinin belirlenmesinde \u00f6nemlidir. Benzen form\u00fcl\u00fc ayn\u0131 zamanda kimyasal literat\u00fcr ve d\u00fczenleyici belgeler gibi \u00e7e\u015fitli ba\u011flamlarda bile\u015fi\u011fi adland\u0131rmak ve tan\u0131mlamak i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

benzenin kaynama noktas\u0131<\/h3>\n

Benzenin kaynama noktas\u0131 80,1\u00b0C veya 176,2\u00b0F’dir. Bu, benzer molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na sahip di\u011fer organik bile\u015fiklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nispeten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. C6H6’n\u0131n kaynama noktas\u0131 molek\u00fcller aras\u0131 \u00e7ekim kuvvetlerinden, \u00f6zellikle de Van der Waals kuvvetlerinden kaynaklanmaktad\u0131r. S\u0131cakl\u0131k artt\u0131k\u00e7a molek\u00fcllerin kinetik enerjisi de artar ve sonu\u00e7ta bu molek\u00fcller aras\u0131 kuvvetlerin par\u00e7alanmas\u0131 ve s\u0131v\u0131 fazdan gaz faz\u0131na ge\u00e7i\u015f meydana gelir. C6H6’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck kaynama noktas\u0131, bile\u015fi\u011fin buharla\u015ft\u0131rma yoluyla uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu uygulamalarda onu faydal\u0131 k\u0131lar.<\/p>\n

Benzenin erime noktas\u0131<\/h3>\n

C6H6’n\u0131n erime noktas\u0131 5,5\u00b0C veya 41,9\u00b0F’dir. Bu, benzer molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na sahip di\u011fer aromatik bile\u015fiklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nispeten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. C6H6’n\u0131n erime noktas\u0131, alternatif \u00e7ift ba\u011flara sahip d\u00fczlemsel bir karbon atomu halkas\u0131ndan olu\u015fan molek\u00fcler yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Halkadaki elektronlar\u0131n dizili\u015fi C6H6’ya karakteristik stabilitesini verir ve onu bir\u00e7ok kimyasal reaksiyona kar\u015f\u0131 diren\u00e7li k\u0131lar. C6H6’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck erime noktas\u0131, bile\u015fi\u011fin daha ileri i\u015flemler i\u00e7in eritilmesinin gerekli oldu\u011fu uygulamalarda onu faydal\u0131 k\u0131lar.<\/p>\n

Benzen yo\u011funlu\u011fu g\/ml<\/h3>\n

Benzenin yo\u011funlu\u011fu oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda (25\u00b0C veya 77\u00b0F) 0,879 g\/mL’dir. Benzen yo\u011funlu\u011fu, bile\u015fi\u011fin birim hacmi ba\u015f\u0131na k\u00fctlenin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Benzenin d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funlu\u011fu, bile\u015fiklerin yo\u011funluklar\u0131na g\u00f6re ayr\u0131lmas\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu bir \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcn\u00fcn gerekli oldu\u011fu uygulamalarda onu faydal\u0131 k\u0131lar.<\/p>\n

Benzenin molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 <\/h3>\n
\n
\"c6h6\"<\/figure>\n<\/div>\n

Benzenin molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 78,11 g\/mol’d\u00fcr. Benzenin molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, kendisini olu\u015fturan atomlar\u0131n atom a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n toplam\u0131d\u0131r. Benzenin molek\u00fcler a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, reaksiyonlar\u0131n stokiyometrisinin belirlenmesinde ve \u00e7\u00f6zeltilerdeki benzen konsantrasyonunun belirlenmesinde \u00f6nemlidir.<\/p>\n

benzenin yap\u0131s\u0131<\/h3>\n

C6H6, her biri di\u011fer iki karbon atomuna ve bir hidrojen atomuna ba\u011fl\u0131 alt\u0131gen bir karbon atomu halkas\u0131ndan olu\u015fan benzersiz bir yap\u0131ya sahiptir. Halkadaki alternatif \u00e7ift ba\u011flar C6H6’ya karakteristik stabilitesini verir ve onu bir\u00e7ok kimyasal reaksiyona kar\u015f\u0131 diren\u00e7li hale getirir. C6H6’n\u0131n yap\u0131s\u0131 ayn\u0131 zamanda onu bir\u00e7ok \u00f6nemli bile\u015fi\u011fin \u00fcretimi i\u00e7in yararl\u0131 bir hammadde haline getirir.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f<\/td>\n Renksiz s\u0131v\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
Spesifik yer \u00e7ekimi<\/td>\n 0,879 gr\/ml<\/td>\n<\/tr>\n
Renk<\/td>\n Renksiz<\/td>\n<\/tr>\n
Koku<\/td>\n Yumu\u015fak<\/td>\n<\/tr>\n
Molar k\u00fctle<\/td>\n 78,11 g\/mol<\/td>\n<\/tr>\n
Yo\u011funluk<\/td>\n 0,879 gr\/ml<\/td>\n<\/tr>\n
F\u00fczyon noktas\u0131<\/td>\n 5,5\u00b0C (41,9\u00b0F)<\/td>\n<\/tr>\n
Kaynama noktas\u0131<\/td>\n 80,1\u00b0C (176,2\u00b0F)<\/td>\n<\/tr>\n
Fla\u015f noktas\u0131<\/td>\n -11\u00b0C (12,2\u00b0F)<\/td>\n<\/tr>\n
sudaki \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck<\/td>\n 1,79 g\/L<\/td>\n<\/tr>\n
\u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck<\/td>\n Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmez, organik \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fclerde \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr<\/td>\n<\/tr>\n
Buhar bas\u0131nc\u0131<\/td>\n 20\u00b0C’de 12,1 kPa<\/td>\n<\/tr>\n
Buhar yo\u011funlu\u011fu<\/td>\n 2,8 (hava=1)<\/td>\n<\/tr>\n
pKa<\/td>\n 43.2<\/td>\n<\/tr>\n
pH<\/td>\n Do\u011fal<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Benzen G\u00fcvenli\u011fi ve Tehlikeleri<\/strong><\/h2>\n

C6H6, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evre i\u00e7in \u00f6nemli riskler olu\u015fturan, son derece yan\u0131c\u0131 ve toksik bir bile\u015fiktir. Bilinen bir kanserojendir ve insanlarda l\u00f6semi, aplastik anemi ve di\u011fer kan bozukluklar\u0131na neden olabilir. C6H6’ya maruz kalma, soluma, cilt temas\u0131 veya yutma yoluyla meydana gelebilir ve sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde akut ve kronik etkilere neden olabilir. C6H6’n\u0131n yeterli havaland\u0131rma, koruyucu k\u0131yafet ve solunum korumas\u0131 dahil uygun g\u00fcvenlik \u00f6nlemleriyle kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. C6H6 ayr\u0131ca \u00e7evre kirlili\u011fini ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 risklerini en aza indirmek i\u00e7in yerel d\u00fczenlemelere uygun olarak saklanmal\u0131 ve imha edilmelidir.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Tehlike sembolleri<\/td>\n Kafatas\u0131 ve Kemiklerin, Alev<\/td>\n<\/tr>\n
G\u00fcvenlik A\u00e7\u0131klamas\u0131<\/td>\n Son derece yan\u0131c\u0131, Toksik, Kanserojen, Yutulmas\u0131 halinde zararl\u0131, Tahri\u015f edici<\/td>\n<\/tr>\n
B\u0130R tan\u0131mlay\u0131c\u0131lar<\/td>\n UN 1114 (Benzen), UN 1992 (Yan\u0131c\u0131, zehirli s\u0131v\u0131lar)<\/td>\n<\/tr>\n
HS kodu<\/td>\n 2902.20.00<\/td>\n<\/tr>\n
Tehlike s\u0131n\u0131f\u0131<\/td>\n 3 (Yan\u0131c\u0131 s\u0131v\u0131lar), 6.1 (Zehirli maddeler), 8 (A\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 maddeler)<\/td>\n<\/tr>\n
Paketleme grubu<\/td>\n II (Benzen), III (Yan\u0131c\u0131, zehirli s\u0131v\u0131lar)<\/td>\n<\/tr>\n
Toksisite<\/td>\n Akut toksisite: \u00c7ok toksik (LD50: a\u011f\u0131z yoluyla 2,5 g\/kg, soluma yoluyla 0,44 mg\/L), Kronik toksisite: Kanserojen, Mutajen, \u00dcreme sistemi toksisitesi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Benzen sentez y\u00f6ntemleri<\/strong><\/h2>\n

Plastik, kau\u00e7uk ve ila\u00e7 \u00fcretiminde kullan\u0131lan \u00f6nemli bir end\u00fcstriyel kimyasal olan benzenin sentezlenmesi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler vard\u0131r.<\/p>\n

Yayg\u0131n bir y\u00f6ntem, benzen de dahil olmak \u00fczere aromatik hidrokarbonlar\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in naftan\u0131n platin veya renyum gibi bir kataliz\u00f6r varl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren petrol naftas\u0131n\u0131n katalitik olarak yeniden d\u00fczenlenmesidir.<\/p>\n

Ba\u015fka bir y\u00f6ntem, metil grubunu \u00e7\u0131karmak ve benzen olu\u015fturmak i\u00e7in tol\u00fcenin krom oksit veya molibden oksit gibi bir kataliz\u00f6r varl\u0131\u011f\u0131nda hidrojen ile reaksiyona sokulmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren toluen hidrodealkilasyonudur.<\/p>\n

K\u00f6m\u00fcr veya petrol gibi hidrokarbonlar\u0131n oksijen yoklu\u011funda y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda pirolizi benzeni sentezler. Bu i\u015flem benzen dahil aromatik hidrokarbonlar\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n

Benzen sentezlemenin di\u011fer y\u00f6ntemleri aras\u0131nda asetilenin<\/a> bak\u0131r gibi bir kataliz\u00f6r varl\u0131\u011f\u0131nda kendisiyle reaksiyona girerek benzen olu\u015fturmas\u0131 ve fenol\u00fcn formaldehit ile s\u00fclf\u00fcrik asit gibi bir asit kataliz\u00f6r\u00fc varl\u0131\u011f\u0131nda reaksiyona girmesi yer al\u0131r. benzen olu\u015fturur. benzen \u00fcretir.<\/p>\n

Bu y\u00f6ntemlerin her birinin maliyet, etkinlik ve \u00e7evresel etki gibi fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak kendi avantaj ve dezavantajlar\u0131 vard\u0131r. Benzen sentezi y\u00f6nteminin se\u00e7imi, \u00f6zel uygulama ve \u00fcretim s\u00fcreci gereksinimlerine ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

benzenin kullan\u0131mlar\u0131<\/strong><\/h2>\n

Benzen, \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerde geni\u015f bir uygulama alan\u0131na sahip, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve \u00f6nemli bir end\u00fcstriyel kimyasald\u0131r. Benzenin ana kullan\u0131mlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n