Oksijen t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131 i\u00e7in hayati ve gerekli bir unsurdur, \u00e7\u00fcnk\u00fc aerobik organizmalar onun yard\u0131m\u0131 olmadan nefes alamazlar. Ayr\u0131ca proteinler, karbonhidratlar, n\u00fckleik asitler ve lipitler gibi \u00f6nemli molek\u00fcllerin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00d6zelliklerinin, fonksiyonlar\u0131n\u0131n, \u00f6zelliklerinin ve \u00f6nemlerinin neler oldu\u011funu \u00f6\u011frenin.<\/p>\n
Amfijenler veya kalkojenler grubunun bir par\u00e7as\u0131 olan, ayn\u0131 zamanda periyodik tablonun metal olmayan kimyasal serilerinin bir par\u00e7as\u0131 olan gaz halinde bir elementtir. \u00d6zelliklerinden biri de normal haliyle tat, koku ve renk i\u00e7ermemesidir. Ancak D\u00fcnya atmosferinin hacminin %20,9’unu olu\u015fturur ve hidrojenle birlikte H\u2082O veya su molek\u00fcllerini olu\u015fturur.<\/p>\n
O<\/span><\/span> Eski Yunanca oxys<\/em> , asit ve genos<\/em> , jenerat\u00f6r veya \u00fcretici kelimelerinden t\u00fcreyen O sembol\u00fc ile temsil edilir. Temel olarak ismin anlam\u0131 asit \u00fcreticisi anlam\u0131na gelir, \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm asitlerin bile\u015fimleri i\u00e7in bu elemente ihtiya\u00e7 duydu\u011funa dair yanl\u0131\u015f bir inan\u0131\u015f vard\u0131r.<\/p>\n A\u00e7\u0131k mavi s\u0131v\u0131 oksijen, normal halinin yan\u0131 s\u0131ra laboratuvarlarda kat\u0131 halde ve mavimsi kristal tonlar\u0131nda da bulunur. \u00d6te yandan elementler aras\u0131nda en iyi oksitleyici ajan olarak g\u00f6rev yapar. Di\u011fer \u00f6zellikler \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenmi\u015ftir:<\/p>\n 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda \u0130sve\u00e7li Carl Wilhelm Scheele oksijenin \u00f6zelliklerini inceledi ve onu havan\u0131n ana kahraman\u0131 olarak kabul etti. Ancak sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 1777 y\u0131l\u0131na kadar sundu. Bu arada kimyager Joseph Priestley, ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 1774 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131 ve bu nedenle ke\u015ffinin yazar\u0131 olarak kabul ediliyor.<\/p>\n Priestley, flojistondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hava ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir gaz\u0131n sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rene kadar c\u0131va oksidi veya HgO’yu \u0131s\u0131tt\u0131. Ayr\u0131ca alevin yo\u011funlu\u011funu artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6zlemledi. Daha sonra 1777 y\u0131l\u0131nda Antoine Lavoisier onu kimyasal bir element olarak tan\u0131mlad\u0131 ve ona oksijen ad\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n T\u0131p alan\u0131nda bu element cerrahi hastalar\u0131 hayatta tutmak i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Benzer \u015fekilde, oksijen terapisi akci\u011fer, kalp, amfizem gibi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan ki\u015filer i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131yor. Ek olarak, genellikle su alt\u0131 ve uzay g\u00f6revlerinde, \u00f6rne\u011fin oksijen tanklar\u0131 i\u00e7eren dalg\u0131\u00e7 k\u0131yafetlerinde, solunum gaz\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Sanayideki di\u011fer bir kullan\u0131m alan\u0131 ise demir ala\u015f\u0131mlar\u0131, etilen oksit, plastik bazlar ve tekstil malzemelerinin \u00fcretimidir. Ayr\u0131ca asetileni yakmak veya yakmak ve metalleri h\u0131zl\u0131 kesen me\u015faleler yapmak i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ya\u015famsal bir bile\u015fiktir \u00e7\u00fcnk\u00fc proteinler, amino asitler, \u015fekerler gibi d\u00fcnyadaki ya\u015fam i\u00e7in yararl\u0131 olan temel biyolojik maddeleri i\u00e7erir. Ayn\u0131 \u015fekilde bile\u015fimi, canl\u0131lar\u0131n enerji elde etti\u011fi farkl\u0131 temel metabolizma molek\u00fcllerini i\u00e7erir. \u00d6rne\u011fin bitkilerin, bakterilerin ve di\u011fer bitki organizmalar\u0131n\u0131n fotosentezi.<\/p>\n Soy gazlar hari\u00e7 t\u00fcm kimyasal elementler bu gazla bile\u015fikler olu\u015fturur. Daha fazla oksijen i\u00e7eren ikili bile\u015fiklerin baz\u0131 \u00f6rnekleri H\u2082O, su ve SiO2, silikad\u0131r. Do\u011fada bol miktarda bulunanlar aras\u0131nda silikatlar, mermer, kire\u00e7ta\u015f\u0131, al\u00e7\u0131ta\u015f\u0131, boksit ve demir oksitler de yer al\u0131yor.<\/p>\n \u00dcretim y\u00f6ntemlerinden biri, bunu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte ba\u015farmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir prosed\u00fcr olan zeolit filtrasyonudur. Azotu yakalayan ve y\u00fcksek O i\u00e7erikli hava olu\u015fturan molek\u00fcler eleklerden temiz, kuru hava ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ge\u00e7irilmesini i\u00e7erir.<\/p>\n Bunu \u00fcretmenin ikinci yolu, su molek\u00fcl\u00fc H\u2082O’yu par\u00e7alayan bir y\u00f6ntem olan suyun elektrolizidir. Bu, anodun gaz halindeki O molek\u00fcllerini bir kaba do\u011fru \u00e7ekmesine neden olan bir elektrik dipol\u00fcn\u00fcn enjekte edilmesiyle ger\u00e7ekle\u015fir. Bu s\u0131rada katot da hidrojenle ayn\u0131 \u015feyi yapar.<\/p>\n Bu, kanda bulunan kimyasal element miktar\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re, kalp kan pompalamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda oksijen k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerine ba\u011flan\u0131yor. Seviyelerin optimal olmas\u0131 h\u00fccrelerin yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc almas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerin y\u00fczdesi %95 ila %100 aras\u0131ndad\u0131r, aksi halde hipoksemi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n \u00d6zetle bu kimyasal element normal ko\u015fullar alt\u0131nda gaz halindedir. Amfijenler yani metal olmayanlar grubuna dahildir ve 8 numarada yer al\u0131r. Ayr\u0131ca oksitleyici bir maddedir, paramanyetik, kokusuz, tats\u0131z ve renksizdir. M\u00fckemmel elektronegatifli\u011fe, \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe ve iki allotropa, dioksijen ve ozona sahiptir.<\/p>\n Oksijenin \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\n
\n
Oksijenin kimyasal ve fiziksel \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\n
\n
Oksijenin k\u00f6keni<\/strong><\/h2>\n
Oksijen ne i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h2>\n
Oksijenin ya\u015fam i\u00e7in \u00f6nemi<\/strong><\/h2>\n
Di\u011fer unsurlarla etkile\u015fim<\/strong><\/h2>\n
End\u00fcstriyel oksijen elde edilmesi<\/strong><\/h2>\n
Oksijen doygunlu\u011fu<\/strong><\/h2>\n
Oksijen hakk\u0131nda daha fazla bilgi<\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"